Yıldıztozu Kitaplığı; Yetişkin Görünümlü Çocuk Kitapları II. Bölüm

0
79

Yetişkinler için Çocuk Kitapları yazı dizisinin II. yazısı Yıldıztozu’nun kaleminden. İlk yazıya buradan ulaşabilirsiniz.

Shaun Tan, her yaştan insanın bakmaya, okumaya, yorumlamaya doyamayacağı türden üslubu ile afallatan, çoğumuz için kitapları başucu olmuş görsel bir şölen sunan yazar ve çizer. Çok az söz içeren kitapları, görselleriyle hayaller kurdurtan, bambaşka evrenlere yolculuğa çıkartan, bana da çok iyi geldiği için şifacı olarak niteleyebileceğim bir yazar. Moralim çok bozuksa, kendimi çok kötü hissediyorsam, umuda ihtiyacım varsa alıyorum hemen elime bir “Kızıl Ağaç”.

Shaun Tan, gerçek bir sanatçı. Onu sadece çocuk kitabı yazarı olarak bir disipline sokmak haksızlık olur. Zaten kendisi de röportajlarında kitaplarının çocuklar için olmadığını, bir kategoriye sokmadığını söylüyor. Çocuklardan ilham aldığını, bakmak, okumak isteyen herkes için yazdığını söylüyor.

Asla Neden Diye Sorma” kitabına adını veren “Neden?” sorusunu en çok kim sorar sizce?? Çocuklar değil mi? Yetişkinlerinse genelde en sevmediği soru!! Kitapta iki küçük çocuk “asla”lar eşliğinde yapılmaması gerekenleri öğreniyor. Bu yapılmaması gerekenler de absürdlüğün keyfini sürecek cinsten. Shaun Tan’ın kitaplarında zaten cevaplar önemli değil, onun ellerinde sorgulanabilir olması sanırım. Sıradanlığın dışına çıkmak ağır bir hüznün içinde bile doğan ümidi yakalamak, görmek, gülümsemek istiyorsanız mutlaka bakmalısınız.

Çocukların yaratıcı düşünce dünyasını zenginleştirdiği kadar yetişkinler için de özgün olması dolayısıyla sonuna kadar övgüyü hakeden, Amerika’da bir anket sonucunda öğretmenlerin belirlediği en iyi 100 çocuk kitabı arasın giren “Frederick” ile Leo Lionni. 1966 yılında yayımlanmasına rağmen hala önemini ve etkisini koruyan, sanırım kuşaklar boyunca da birçok kişinin hem kalbini hem de zihnini kurcalayıp yer edecek. Amerikan Kütüphaneler Birliği tarafından yılın en çok öne çıkan resimli çocuk kitabının yaratıcısına verilen Caldecott Onur Ödülünü de 4 kez kazanmış bir yazar-çizer: Frederick, Alexander ve Oyuncak Fare, Yüzyüz ve Inch ve Inch kitaplarıyla. Grafik tasarımcı kimliğini eserlerine yansıtan Lionni, yaptığı kolajlarla yalın ve sakin anlatımıyla her yaştan okuru kolayca kitaplarının içine alıyor.

Kışın zor günler için erzak yerine heybesine güneş, renk ve kelimeler toplayan bu masalcı Frederick ile herkes tanışmayı hakediyor bence.

Francesca Sanna’nın yazıp resimlediği “Yolculuk” adlı kitap, bir gün savaş çıkmasıyla babalarının gitmesinden sonra çocukların anneleriyle yaptıkları güvenli yer arayışını, yolculuğu anlatıyor. Göçmenlerle ilgili gündeme gelen ve yetişkinler arasında çeşitli görüş ayrılıklarına neden olacak tartışmalara yol açan konuya farklı bir bakış ve hassasiyet getireceği çok açık. “Ne işleri var burda?” gibi sözcüklerin yerini belki de daha derin empati ve düşüncelerin yer alacağını umut ediyorum.

İçerik ve çizimler yetişkinler için de soru sorduracak şekilde hikayeyi bize aktarıyor. Umuda yapılan yolculuğun hikayesi, herkeste empati uyandıracaktır diye düşünüyorum. “Aynı şart ve ortamlarda siz olsaydınız, ne yapardınız?”.

Bu yazımızda hep umut ekseni etrafında döndüysek benim son zamanlar en sevdiğim kitaplardan biri olan Pearson yayıncılıktan çıkan “Norton ve Alfa”yı görmemezlikten gelemezdim. Ben de Norton gibi bana iyi gelen şeyleri biriktirmeyi sevdiğimdendir belki de. Hayat bulmacası içinde gözümüzden kaçırdıklarımızı hatırlatması, yeniden buldurması açısından belki de en çok yetişkinler okumalı gibi geliyor bana.  Umuda ihtiyacı olanlar mutlaka bir göz atmamalılar. Kitabın sayfaları arasında bahçelere açılan pencerelerdeki renk cümbüşü de cabası. Yalnız çocuklar değil, yetişkinler de başucu edinmeli bu tatlı Norton’u.

Sessiz kitapların yetişkinler tarafından da gittikçe ne kadar ok sevildiğini düşünürsek, bu kategoride Güney Koreli yazar-çizer Suzy Lee’nin sınır üçlemesinden de (Dalga-Gölge- Ayna) biraz bahsetmeden dosyayı kapatmak olmazdı sanırım. Bu üçlemeden Dalga ve Gölge kitapları Meav Yayıncılık tarafından bize bu sene kazandırıldı şükür. Lines (Çizgiler) kitabını da inceleme, bakma fırsatı bulduğum Suzy Lee kitabı, bizi sıradan hayatlarımızdan alıp hayallerimizin peşinden bambaşka bir evrene sürüklüyor. Hayallerimizin peşinden gitmeye karar verdikten sonra bizi keyifli, özgür bir dünyanın beklediğini kanıtlar derecede sanki. Tüm düşperestlerin bakmaya, yorumlamaya doyamayacağını düşünüyorum.

Bir varmış, bir yokmuş ama düşlerinin peşinden giden herkes kendine varırmış.

Yıldıztozu

Dilimizde Shaun Tan kitapları:

  • Asla Neden Diye Sorma – Desen Yayınları
  • Kayıp Şey – İthaki Yayınları
  • Kızıl Ağaç – İthaki Yayınları
  • Taşradan Öyküler – Desen Yayınları
  • Uzak – Desen Yayınları

HENÜZ YORUM YOK

CEVAP VER