Kardeş Kavgasına Son…

4
1042

Çocuğunuzun problem çözme yeteneğini geliştirmek ister misiniz? Yanıtınız evetse hemen bir kardeş yapın, evet evet yanlış duymadınız bir kardeşi olsun. Çünkü kardeşi olursa epeyce problemi olacak ve eğer siz izin verirseniz de kendi sorunlarını kendileri çözmeyi öğrenecek:) İşin şakası bir yana, eğer evde kardeş kıskançlığı zirve yapmışsa bu yazıyı okumaya devam edebilirsiniz. Severek okuduğum Adele Faber-Elaine Mazlish’in yazdığı ‘Kardeş Rekabeti’ kitabında bulduğum püf noktaları paylaşmak isterim.

Öncelikle bizim evdeki durumu ortaya koymak gerekirse; 

  1. Hafta içi günde ortalama 4 saat birbirlerini gören çocuklarım saat başı minimum bir kez kardeş kavgası ediyorlar, bazıları bağırma, bazıları saç çekme&ısırma, bazıları itme ve düşme ile sonuçlanıyor. Bunları küçük veya büyük yapabiliyor. Gerçi bizimkilere küçük-büyük demek çok anlamlı değil zira aralarında sadece 18 ay var.
  2. Anne-baba olarak genel yaklaşımımız ortalığı sakinleştirmek doğrultusunda, kendimize göre haklı haksız, güçlü güçsüz bulup sorunları çözdüğümüzü düşünüyoruz. Kitaptan sonra aslında sorunları ne kadar çözdüğümüzü anladım, birazdan detaylara gireceğim.
  3. İki çocuğunuz olunca ister istemez birbirlerine benzemelerini ya da birinin iyi yaptığı bir davranışı diğerinin de yapmasını bekliyorsunuz. Ama bu sadece beklenti gerçekte hiç de böyle olmuyor onu baştan söyleyeyim.

Onlar sadece kardeş! 

Aynı anne ve babadan doğmuş iki farklı bebek. Görüntüleri, davranışları, yetenekleri, öğrenme hızları birbirine eşit veya benzer olamaz. Çünkü kardeş olmanın ötesinde onlar iki ayrı bireydir. Öncelikle bunu kabul etmek ama ciddi olarak da özümsemek gerekiyor.

1. Kötü duygular dışarı çıkmadan olmaz!

Ortada negatif bir durum varsa, anne-baba olarak ilk hedefimiz bunu bastırmaktır. Kardeşinden nefret ettiğini söyleyen bir çocuğa ilk tepkimiz ‘Yok canım tabi ki de nefret etmiyorsun, sen aslında onu çok seviyorsun.’ Buna karşın çocuğun tepkisi ‘hayır, nefret ediyorum’ olacaktır. Burada çocuğun ortaya koyduğu duyguyu umursamamak, içinden geçeni dışa vurduğu halde bir yetişkin olarak onun duygularını bastırma durumu var. Çocuk bu duyguları sözel olarak ifade edemezse, sayısal olarak (şiddet) illaki ifade edecektir.

Dikkat! Çocuklar arasında iyi duygular olsun diye ısrar etmek beraberinde kötü duyguları getirecektir.

kardes-kavgasi 5

Çocukların duygularının anlaşılmasına ve anlaşıldığının ifade edilmesine ihtiyaçları var.

Diğer yandan çocukların nefret duygularını dışarı vurmaları için bir resim yapmalarını, ya da yazmayı biliyorlarsa yazı yazmalarına teşvik edebiliriz. Çocuk duygusunu ne kadar dışarıya yansıtabilirse o kadar rahatlayacaktır.

2. Asla kıyaslama

Kıyaslamama kuralını deneyimle öğrenmiş ve anne&baba olarak elimizden geldiğince yapmamaya gayret gösteriyorduk. Ama kitaptan öğrendiğim olumlu kıyaslamanın da sonuçlarının pek iyi olmayacağı doğrultusunda, yani olumlu ya da olumsuz kardeşleri asla hiç bir koşulda kıyaslamamalıyız. Bir sorun yaşıyorsak, o ana, o soruna, o duruma dair yorum yapmalıyız. Çocuğunuz diğer kardeşi ile kıyaslanmasını istese dahi kıyaslamayın. ‘Kardeşinden çok derli toplusun’ yerine ‘odanı çok güzel topladığını görüyorum’ gibi ifadeler daha yararlı olacaktır.

3. Kardeşler eşit değildir, eşsizdir.

kardes-kavgasi 2

Çocuklarımıza ne kadar eşit davranmaya çalışırsak çalışalım eşitliğin bir sınırı yok. Oysa onlar farklı birer birey oldukları için de hem fiziksel hem de duygusal ihtiyaçları bambaşka. Ayrıca yaşları doğrultusunda da ilgi ihtiyaçları farklı.

Eşitlik yerine o anki durum ve ihtiyaca göre çocuğa cevap vermek, zaman ayırmak en güzeli. Bunun üzerinde bizim de çalışmamız gerekecek, zira zor bir konu.

kardes-kavgasi

Önemli! Belli bir nedenden dolayı çocuklara bir şeyi eşit olarak veremiyorsanız bunun sorun olduğunu düşünmeyin.(ihtiyacı olmadığı halde ikisine de spor ayakkabı almak vb.) Diğer çocuk bu nedenle yıkılmayacaktır. Sizin anlayışınız ve onun hayal kırıklığını kabul ediyor oluşunuz onların hayattaki eşitsizliklere başa çıkmasına yardım edecektir. Bu inanılmaz önemli bir kazanım aslında. İleride iş hayatında veya özel hayatında yaşadıkları zorluklarda mücadelelerine oldukça destek olacaktır.

4. Müzisyen kızım, jimnastikçi oğlum

Kardeş olsalar dahi her çocuğun öğrenme hızı, öğrenme azmi ve ilgi alanları farklı olabilir. Bu çok normaldir. Her çocuğun kendi potansiyelini keşfetmek için desteklenmeye ve motive edilmeye ihtiyacı vardır. ‘Balerin kızım, sporcu oğlum’ dediğinizde otomatikman siz çocuklarınızı etiketlemiş ve sınırlandırmış oluyorsunuz. Kimse ailenin müzisyeni veya jimnastikçisi olmak zorunda değil. Her alandaki her türlü çaba takdire değerdir. 

Önemli! Çocuk ailede bir noktada ‘O oysa, ben de şuyum’ duygusuna girerse gelecekte bunu temizlemekle uğraşır. Çünkü her etiket sadece kulağımıza değil, zihnimize de mühürlenir. Küçükken basılan mühürleri tamir etmek bir ömür sürer.

Çocuklarımıza oldukları gibi değil, olmalarını umduğumuz gibi davranırsak inanılmaz bir değişim yaratabiliriz. Eğer bizim zihnimizde onların kodları varsa önce bu ayarlar ile biraz oynamak gerekiyor. Örneğin zorba rolündekini şefkate yönlendirebilir, kurban rolündekini ise güçlendirme üzerine düşünebiliriz.

5. Kavga 

Gelelim kavga konusuna. İşte bizim en çok zorlandığımız konu bu. Şunu söylemeliyim ki bütün kavgalara yanlış müdahale ettiğimi fark ettim bu kitapla, o yüzden bu özeti okusanız dahi, evinizde benzer sorunlar varsa, mutlaka kitabın tamamını okuyun derim.

kardes kavga

Sıkı durun kurallar;

  • Kardeşlerin arasında bir didişme varsa bunu sorun olarak tanımlamayın, bir sorunla başa çıkma deneyimi yaşadıklarını düşünün. (Bakınız yazının en başı)
  • Ortada ciddi bir sorun yoksa asla müdahale etmeyin, sorunu kendi kendilerine çözmeleri için onlara zaman verin.(fiziksel şiddet yoksa)
  • Çocukların birbirlerine duydukları öfkeyi anlayın ve kabul edin,
  • Her çocuğu saygıyla dinleyin
  • Karşı karşıya oldukları sorunun zorluğunu kabul edin
  • Karşılıklı anlaşacakları bir çözüm bulabileceklerine dair inancınızı ifade edin.
  • Odadan çıkın.

Odadan çıkma kısmı çok korkutucu geldi değil mi? Bana da öyle gelmişti ama okur okumaz ilk gün denedim. Sonuca ben bile inanamadım. İki göz onları izlerken o kadar farklı davranıyorlar ki, inanılmaz, mucize gibi. Sahiden de sorunlarını kendileri çözdüler. Şok oldum!

Eğer fiziksel veya sözlü taciz varsa ebeveyn müdahalesi olmalı bu çok net belirtiliyor kitapta.

Daha önce blgoda aile toplantılarından bahsetmiştim. Bu toplantılarda 5 veya 10 dakikalık, aile bireylerinin yaşadığı sorunlar ortaya koyulup, ortak akılla çözüm aranmalı.

kardeş kavgası

Kavgalarda son kararı ebeveynler verirse otorite ebeveyn olacaktır, çocuk her problemde ebeveyne gitmeye devam edecektir.

Oysa değerli olan çocukların birlikte bir çözüm yolu ortaya koyabilmeleridir. Taraf tutmadan da çocukların sorunlarına destek olunabilir.

kardeş kavgası

Efendim kitap diyor ki; tüm bunları yapsanız dahi kardeş kavgaları sona ermeyebilir, sonuçta evde iki enerji var illaki sorunlar olacak. Önemli olan onların bu sorunları kendi kendilerine çözmeleri için zemin hazırlamak ve fırsat vermek. Bu onlar için hayatları boyunca kullanacakları çok zengin bir hazinesi olacaktır.

4 YORUMLAR

  1. Biz de 2. çocuk olmamasına rağmen alıp okuyacağım. Öneriler çok güzelmiş. Arkadaşları arasındaki kavgalarda da bu yöntem kullanılabilir mi acaba? Mesala evimize gelen bir arkadaşıyla yaşadığı kavgada? Çok sevgiler

    • Selam Gözdecim, aslında kardeş için yazılmış. Ama yakın ve sürekli görüştüğü arkadaşları varsa uygulanabilir.
      Bu yöntemlerle çocuğun kendi sorununu kendi kendine çözmesine destek olabiliriz.
      sevgiler

CEVAP VER