Pozitif Disiplin nasıl sağlanır?

0
721

Klinik Psikolog Pınar Mermer ile ‘Pozitif Disiplin Seminer Notları I. Bölümü‘ geçen hafta paylaşmıştık. Bu hafta II. bölüm ile devam ediyoruz..

Aile toplantısı nedir ?

Yaşları küçük olan çocuklarla muhtemelen beş veya on dakika sürecek bir birliktelik yaşamaktır. Anne-baba ve çocuklar aynı masa etrafında otururlar. Bu konuşma dışında evde sesli herhangi bir şey açık değildir, kimse tablete veya cep telefonuna bakmıyor olmalı. Toplantı sırasında kurallar konuşulabilir. Kurallar şunlar şunlardır gibi bazı şeyleri önceden ve tekrarlayarak söylemek yer etmesi anlamında faydalı olabilir. Aynı zamanda aile değerlerinden bahsedebilir, ‘bizim evde kurallara uymak önemlidir’ vb. mesajlar verilebilir. Aslında her ailenin kendi değerleri var ve beyinde bu değerler iyi yerleştiği zaman biz de o şekilde davranıyoruz.

Esneklik nedir ve nasıl uygulanmalıdır ?

Aslında işimizde veya özel hayatımızda ne kadar esneksek ebevenlik deneyimimizde de o kadar esnek oluyoruz. Örneğin uyku konusunu ele alırsak; çocuklar her yaşta ve her koşulda uykuya direnirler. Özellikle 0-2 yaş döneminde biz ebeveynler de, onlara karşı dirençli oluruz çünkü hepimiz böyle okuduk ve gördük, çocuk en geç XX saatte yatmalı, çünkü büyüme hormonları en çok o zaman çalışıyor… Hem ne demişler ‘uyusun da büyüsün değil mi’ ? Eğer her akşam bir saat süren uyku savaşları yaşıyorsanız durup bir düşünmekte fayda olabilir. Örneğin eğer çalışan anneyseniz bebeğiniz sizi çok özlediği için savaşıyor olabilirsiniz. Bu gibi durumlarda bir adım geri atmak, uyku saatini bir yarım saat ileri atmak hem onunla daha keyifli vakit geçirmenizi sağlayacak hem de uyku savaşınızı yarım saate indirecek bir çözüm olabilir.

Zaman zaman esnemek kuralların olmaması anlamına gelmez. Esnemek duruma ve ihtiyaçlara göre şekillenmektir.

Bazen de çocukların her istediklerine evet demek kolayımıza geliyor, bazı hayırlarda ise beden dilimiz evet diyor, çocuk biliyor ki iki dakika sonra o evet olacak. Bilinmezlik, güvende hissetme ve kaygının azalabilmesi için çocuğun sınırlara ihtiyacı var. Sınırlar olmazsa çocuk davranışlarını ve duygularını regüle edemez, başına birşey gelse kurallar var düşünce sistemini geliştiremez.

Rutin tabloları nedir?

Çocukların rutinlere ihtiyaçları vardır; çünkü rutinleri bildikleri zaman başlarına ne geleceğini biliyor ve rahatlıyorlar. Örneğin; bir yolculuk veya bir plan varsa çıkmadan önce detayları ile çocuğunuza anlatırsanız bu ona iyi gelecek kendini daha iyi hissedecektir.

Rutin tabloları konusu ile ilk defa bu eğitimde tanıştım. Örneğin uyku ile ilgili sorunlar varsa yatma rutini onun kaygısını dindirmesine yardımcı olabilir. Okuma-yazma bilen çocuklar için yatmadan önce rutinlerin listesi yapılabilir, eğer bizimki gibi okumayı henüz bilmiyorsa aşağıdaki gibi resimlerle anlatım yapılabilir. Bu tabloyu oluşturup her zaman görebileceği bir yere asarsanız her daim göz önünde olup hatırlayacaktır. Bu daha iyi hissetmesine ve yapılacakların sırasını öğrenmesine de destek olacaktır.

Bakıcı ile büyüyen çocuklarda oluşabilecek tehditler neler olabilir? 

Her işin bakıcılar tarafından görülmesi, çocuğa evde hiç sorumluluk verilmesi ve hiçbir sınır konulmaması oluşabilecek sorunlar arasında yer alıyor. Sürekli birşeyleri çocuk yerine yaptığımız zaman çocuğa şöyle bir mesaj gidiyor; ben bunları yapmakta yetersizim ve başarısızım’ hissi uyanıyor.

Sınır-özdenetim-sorumluluk sahibi ekseninde çocuk yetiştirdiğimiz zaman geleceğe yatırım yapmış oluyoruz. Bu nedenle evde bakımından sorumlu bir kişi dahi olsa mutlaka çocuğa ufak tefek sorumluluklar verilmeli. Örneğin sofra hazırlanırken ona ekmeklik verilebilir, hem size yardım eder hem de başarma duygusunu nedeni ile kendini önemli ve mutlu hisseder.

‘Pozitif disiplinde önerilen yöntem çocukla birlikte oturup bir plan yapmak’

Çocuk planı kendisi hazırlar ve bu plana uymadığı taktirde ne olacağına yine kendisi karar verir. Bu durumda kuralları belirleyici çocuktur. Bu konular aile toplantılarında konuşulabilir.

Negatif duygulardan bahsetmek negatif duyguları körüklemek anlamına gelmez.

Kıskançlık, kızgınlık duyguları ifade edilmezse bastırılmış olur. Aslında bu duygular hayatın doğal birer parçasıdır. İhtiyaç durumlarında ‘Kıskanabilirsin, bu sana adil gelmedi değil mi ama hayat her zaman mükemmel ve adil olmayabilir.’ denebilir.

Negatif duyguyu bastırmak aynı zamanda pozitif duyguyu da bastırmayı sağlayabilir. Bu nedenle dışa vurumcu bir yol benimsenebilir. Kötü duyguyla başa çıkması için ona araçlar sağlanabilir. Örneğin; vurmak istiyorsa, ona bir vurma yastığı verilebilir, ‘vurmak istiyorsan gel bunu kullan’ gibi… Kardeşini çöpe atmak istediğini söyledi, ‘kardeşini çöpe atamazsın ama istersen bir resim yap ve o resmi çöpe atalım seninle birlikte’ diyebilirsiniz.

Klinik Psikolog ‘Pınar Mermer ile Pozitif Disiplin Eğitim’ notlarının üçüncü ve son bölümü çatışma yönetimi ve öz denetimi kapsıyor olacak.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here