24-36 ay bebek gelişimi

0
12407

Geçtiğimiz haftasonu Miniaktivite’de düzenlenen, Pınar Mermer’in 2-3 yaş seminerine katıldım. Bu yazının içeriği seminer notlarını kapsamaktadır.

Kucağınıza doğan size muhtaç hareket edemeyen o minik bebek bir anda büyüdü ve 2 yaşına bastı, yürüyor, konuşuyor ve artık en iyi bildiği kelime ‘hayır’. E hadi siz de hoş geldiniz 2 yaş sendromu durumsalına..

Peki ebeveyn olarak bu durumda ilk ne düşünüyoruz ? ‘Ben mi bu bebeği bu hale getirdim, şımarttım mı, neden bu kadar çok hayır diyor..’ Ama aslında işin özünde onun tüm bu bağımsızlaşma durumuna saygı duymamız gerekiyor. 18. aydan itibaren bebekler annelerinden ayrılma çalışmaları yapıyor. Şunu idrak ediyorlar, ‘hee biz farklı insanlarız, bir annem var, babam var ve ben varım. ‘Ben’’i hissediyor ve ‘ben’’i keşfetmeye başlıyor..’

bebekle-istanbul3

Oysa çocuğunuz 24 aylık da olsa dahi hala bir bebek, henüz kendini çok net ifade edemiyor. Bazen sizin konuşmalarınız ona yabancı bir dil gibi geliyor, henüz herşeyi  anlamıyor. Üstüne üstük hayatlar yetişkinlere göre düzenlenmiş durumda, yollar kalabalık ve gürültülü. Tüm bunlara ek olarak 24. ay ile birlikte hayatına kontrol konusu giriyor. Bebeğin kontrol edebildikleri ve edemedikleri ise kaygı düzeyini artırabiliyor.

Bu çok kaygılı durum zaman zaman mükemmeliyetçiliği getiriyor. Zaman zaman bebeğinizi kıvrılan halıyı düzeltirken, yatağınızı toparlarken, terlikleri yan yana koyarken bulabiliyorsunuz. Aslında bir şeyleri düzelterek kaygıyı azaltmaya çalışıyor. Bu tip durumlarda anlayışla saygı göstermek yerinde bir davranış. Ancak bu düzen durumu hayatını etkileyecek kadar üst seviyedeyse o zaman ufak müdahaleler gerekebilir.

Bazen bu yaş bebeklerinin de sorun çıkarmaya da ihtiyaçları olabiliyor. Bir düşünün aslında kimin yok ki ? Örneğin şöyle sahneler yaşıyor olabilirsiniz;

-Benim suyum neredeee ?

-Masanın üstünde.

-Benim suyum nerdeeee ?

-E masanın üstünde kızım

Masanın üstünde dahi olsa bebek hayır orada değil diyorsa o noktada siz de pes edip ‘tamam senin suyun yok’ diyebilirsiniz. Belki biraz ağlayabilir ama ara sıra ağlamasına bu ağlama ile başa çıkmasına da izin vermek gerekiyor değil mi? Zaten konuşamıyor öfkesini sıkıntısını ağlama ile dışa vurması çok normal aslında… Aslında belki de bu sayede 24-36 ay arası kazanabileceği en önemli beceri duygularını tanıma ve kontrol etme becerisi.

Davranışlarının sonuçlar doğuracağı konusunda farkındalığı ancak 36-48 ay aralığında oluşacaktır. Ancak o zaman bu konu dile getirilebilir.

Bundan sonraki bölümde hem dönem özelliklerini hem de bu dönemi daha rahat atlatabilmek için ufak öneriler bulabilirsiniz.

24-36 ay yaş dönemi özellikleri

  • Konuşma özellikle 24. aydan itibaren hızlanıyor. (24-27 arasında 50 kelime kadar söyleyebilir, ama kullanmayabilirler de… 24 aya gelip henüz konuşmadıysa bir değerlendirmek gerekebilir). Her gün yeni sözcükler öğrenebilir. 2 cümle söyleyebilir. Adını soyadını söyleyebilir.
  • Motor becerileri öne çıkıyor; koşma, hareketler
  • İkili komutları algılayabilir. Yapabileceklerinin üzerinde şeyler isterseniz davranış problemleri ortaya çıkabilir, zorlarsanız size güvenemeyebilir. Yaş dönemine uygun oyuncaklar alınmalı. Eğer bir şeyi yapamadı ve kızdıysa; ‘tamam şimdi yapamadın, kızdın, sıkıldın biraz dinlen sonra beraber yapalım’ şeklinde önerilebilir.
  • Bir parça kıyafetini kendi çıkarabilir. (giy-çıkar oyunları yapabilir)
  • Zıplayabilir
  • Kendi suyunu içer (su le uğraşsın, unutmayın su her zaman rahatlatır)
  • 30-33 ay arasında kendi ellerini yıkayabilir. Bunu yapmasına izin verin veya verilmesini sağlayın.
  • 27-30 aylarda fotoğrafta kendini tanıyabilir.
  • Herhangi bir ekran elindeyse ekranı bırakması kolay olmayabilir, bu konuda mutlaka sınır koymakta fayda var
  • Planlarınızı mutlaka önceden çocuklarınıza anlatıyor olun, onu hazırlayın, birkaç kez tekrarlamakta sorun yok. (Örneğin; son kez oynayalım, sonra bitti yapalım, son olmadı ağladı diyelim ki bu son kez tamam şimdi bitti gibi.)
  • Özellikle yeni bir yemek tadımı söz konusu ise beraber hazırlayabilirsiniz, bu denemesi için ona motivasyon sağlayıcı bir unsur olacaktır. Onu özellikle yemek konularında dahil edin.
  • Kitaplara bakmayı, kendisine kitap okunmasını sevebilir. (kitapta bir ayrıntıya takılabilir, tekrar tekrar okunmasını isteyebilir..)
  • Sağ-sol elin kullanımı ortaya çıkar.
  • Parmak ucunda durabilir.
  • Yuvarlaklar, noktalar çizgiler yapabilir. (boya kalemleri ve oyun hamuru ince motor becerileri ve el-göz koordinasyonu için çok faydalıdır.)
  • 36 ayın sonunda önünde, arkasında, yanında diyebilir.
  • Giysilerini kendi seçebilir.
  • Rutinler olsun ve mümkünse dışına çıkmayalım.
  • 3-4 yaşına geldiğinde anlaşma yapabilirsiniz.
  • Bu dönemin geçici bir dönem olduğu unutulmamalı, sınırlar size ve kendine zarar vermeyecek şekilde geniş tutulmalı ama sınırlar mutlaka olmalı.
  • Duygularından bahsedebilir bu onu rahatlatır. Siz de kendi duygularınızı gerekli zamanlarda mutlaka anlatın.
  • Regülasyon mekanizması önemli bir konu. Zaman zaman ağlamasına izin vermeli ağlayarak duygularını regüle etmesine izin verilmeli.
  • Bazen ne istediğini kendi de bilmiyor olabilir bu da çok normal, biraz ağlayabilir, bu bazen onu sakinleştirebilir. Sakinleşme aslında bir regülasyon sistemidir. Sakin kalmak, sakin sakin konuşmak ve onun duygularını regüle etmesine destek verilebilir.
  • Bağırmamak, dağılmamak gerekiyor. Çünkü bağırırsanız kendini kontrol altında hisseder ve bu onda sıkıntı yaratır. Bağırsanız dahi bir an evvel sakinleşin ve bunun doğru bir davranış olmadığını anlatın. Unutmayın anne-babalar da hata yapabilirler, önemli olan bu hataları da çocukları ile konuşabilmelidirler.
  • Vermemiz gereken ana mesaj; ‘Ne zaman yardıma ihtiyacın olursa bana gel, ben sana yardım edeceğim’ olmalıdır. Bir çok zor durum için bu hayatı boyunca ona gerekecek önemli bir bilgidir.
  • Kardeşin tam olarak ne olduğunu 4 yaşına kadar anlamazlar. Örneğin o an bir oyuncak kavgası yaşanıyor kardeşler arasında;  ‘Kim baloncuk ister diye sormak.. ‘ iyi bir fikir olabilir. Kardeş kavgalarında değiş tokuş ile oyunlaştırmak faydalı olabilir. Bu onlara kontrolün onlarda olduğu hissini verecektir.
  • Zaman zaman çok sevme ile vurma birbirine karışabilir. Duyguyu o an kontrol edemiyor olabilir, bunları zamanla kazanacaktır.
  • Korkuları olabilir. Bu korkuları somutlaştırmak faydalı olabilir. Sabırlı olmak, anlatmak, somut önlemler işe yarayabilir. Canavar spreyi sıktım orada bir şey olamaz gibi.

Farkındalık-Mindfulness

İkinci bölümde Özlem Ekenler bizimle birlikteydi. Yurt dışında eğitimini aldığı mindfulness(farkındalığı) konuştuk.

Hepimiz günlük aktivitelerimizin üçte birini otomatik pilota bağlayarak yapıyoruz; örneğin araba kullanmak, yemek yapmak, bulaşık yıkamak, bir toplantıya katılmak vb.

Farkındalık çalışmasının çıkış noktası bu otomatiğe bağladığımız moddan daha hissederek, tadarak, dinleyerek, koklayarak, görerek yaşamak aslında…

Zaman zaman otomatik pilottan çıkmak bizi epeyce rahatlatacak bir çalışma. Gün içerisinde kendinize 2-3 dakikalık aktiviteler seçerek siz de bu çalışmayı rahatlıkla yapabilirsiniz. Örneğin diş fırçalamak; elinize diş fırçası aldınız, şimdi 5 duyunuzu da açın, elimde bir sopa var, macun var, fosforlu renk var, macunun kokusunu içinize çekerek hissedin. Bunların dışında başka herhangi bir şey düşünmeyin. Sadece o anı yaşayıp andaki 5 duyunuzun size hissettirdiklerini yaşayın.

Mesela çikolata yerken ya da kahve içerken bunu deneyimleyebilirsiniz. Kahve içmeden önce kokusunu içinize çekin, küçük küçük yudumlarla, her yudumun tadını damağınızda hissederek için. İçerken sadece kahve içmeyi düşünün ve o ana odaklanın. Örneğin haftada bir gün bir öğününüzü bu şekilde yiyebilirsiniz. Bu alışkanlık kırıcı bir aktivite. Aynı zamanda yeni şeylere açık olmayı da sağlıyor.

Mümkünse eve her gün aynı yoldan dönmeyin. Yemekte hep aynı yere oturmayın ya da hep aynı şeyleri tüketmeyin. Bu egzersizi nefes alırken bile yapabilirsiniz, günde 2 kez farkında olarak nefes alabilirsiniz. Bu şekilde yediğiniz yemeğin tadını daha farklı bulacaksınız. Ayrıca çocuklarınızla yaşadığınız zorlu anlarda birkaç dakika olsun sizi uzaklaştırmak ve sakinleştirmek için çok işe yarayacaktır.

HENÜZ YORUM YOK

CEVAP VER