Çocuğum kabul edilemez bir davranışta bulunduğunda ne yapabilirim?

0
714

Dün aşkam işten eve döndüm. Bir saat kadar kızlarla oyun oynadıktan sonra yemek yemeye karar verdim. Ama sadece karar verebildim yemek yiyemedim.

Çünkü yemek yememe müsade etmediler. Nisan yemek yediğim masanın üstüne çıktı ve çeşitli akrobatik hareketler yaptı. Cemre ise yanımda ağlamaya başladı onu kucağıma aldım sustu, meğerse tek istediği yemek yediğim tabağın başında oturmakmış. Ama Nisan masadan inmedi. Yemek mi yedim dayak mı anlayamadım. Tamam dedim içimden ilgi istiyor anlıyorum onu, sarıldım, ama o içindeki enerjiyi bir türlü atamadı.

Bunu ilk kez yaşamıyoruz hatta sık sık yüzleştiğimiz bir durum bu. Anne-baba ne zaman evde olsa çocuklarda inanılmaz bir kudurukluk, sürekli muzurluk yapma isteği var. Hatta aile büyükleri de sıkça söyler; siz yokken güzel güzel oynadılar, siz gelince sapıttılar diye:)

Peki ben Nisan masadan inmeyince ne yaptım? Önce tatlı tatlı rica ettim, anlattım, daha fazla devam etti. En sonunda karabiberi masaya bocalayınca da kızdım. Oysa onun tek isteği ilgiydi, bu ilginin kızarak ya da sevecen olması o an onun için seçimlik bir durum değildi.

Ne yapabilirdim? Onunla oyun oynayabilirdim, o anne olurdu-ben bebek ve bana yemeğimi yedirebilirdi, böylece benim yemek yememe dahil olurdu ve bu ilgi nedeniyle mutlu olacağından karabiberi de masaya boca etmezdi.

Sonuçta o anda bu benim aklıma gelmedi, belki düşünseydim gelirdi bilemiyorum. Ama bir şekilde konulara onları dahil etmenin iyi bir çözüm yolu olduğunu düşünüyorum. Her zaman bir yol vardır değil mi? Sadece biraz denemek gerekiyor. Onar yine şımarıyor olacaklar elbette ama onları sakinleştirmenin yollarını bulmak da bize düşüyor…

Daha önce Aletha Solter’in ‘Çocuğunuza Kulak Verin’ kitabını okumuştum. Bu ara yine okuyorum. Senede bir okuyup hatırlamakta fayda var bence. O yüzden bu ara sık sık kitaptan bölümlere yer veriyorum.  Aslında her şımarmanın altında bir neden olduğu ve uzlaşılamaz sanılan konulara bile aslında çözüm sağlamanın mümkün olduğunu çok güzel örnekler ile anlatmış;

‘Anne babalar çocukların en kötü yüzünü görmeye hazır olmalılar çünkü çocuklar kendilerini en çok güvende hissettikleri kişilerin yanında yaramazlık yaparlar.

Aslında bu şekilde davranarak anne babalarına ‘Beni en çok siz düşünüyorsunuz bu yüzden şu anda bu duygularımı boşaltıp üstesinden gelebilmem için bana yardım edeceğinizi umuyor ve kendimi ne kadar kötü hissettiğimi göstermek için kırmızı bayrak sallıyorum’ derler.

Çocuğum kabul edilemez bir davranışta bulunduğunda ne yapabilirim? 

  • Karşılanmamış bir ihtiyaç var mı düşünebilirsiniz.
  • Konu ile ilgili bir bilgi eksikliği var mı? Mesela çamurlu ayakkabı ile eve girince halının pisleneceğini biliyor mu?
  • Acı verici duygulara sahip ve bunları dışa vurma ihtiyacı mı var?

Bazen çok küçük şeyler bile çocuğunuzun ihtiyacını karşılamanıza yardımcı olabilir. Örneğin; Sarah 3 yaşındayken sık sık sofraya ellerini yıkamadan oturur yıkamasını söylediğimde de reddederdi. Ellerini yıkayana kadar yemek vermeyebilir ya da ellerini her yıkadığında ödül verebilirdim. Genellikle aç oluyordu ve ellerini yıkayarak zaman kaybetmek istemiyordu. Ayrıca kendi istediği gibi davranmak ve otoriteme boyun eğmek istemiyordu. Ben de bir lokma yemesine ve ellerini sonra yıkamasına izin verdim. Bu işe yaradı; bir lokmadan sonra ellerini yıkamaya, sonraları hiç oturmadan masaya yıkamaya başladı.

Aslında bu davranışla onun isteklerine sembolik olarak çok az da olsa boyun eğmiştim bu bile ihtiyaçlarının karşılanması açısından ona destek olmuştu. Çözüm herkesin ihtiyacını karşılamaya çalışmaktır. Anne baba çocuğa hem onun ihtiyaçlarını görüp anladıklarını hem de kendi ihtiyaçları olduğunu anlatabilirler.’

Ona doğru bir adım atmak…

‘Sarah 6 yaşındayken soğuk havalarda banyoda elektrik sobasını yakarak giyinmeyi severdi. Ama giyinirken oyalanır ve elektrik sobasının uzun süre yanmasını isterdi. Harcanan elektriğin maliyetini düşündüğüm için bu durum benim canımı sıkardı. Sobayı yaktıktan yaklaşık beş dakika sonra banyoya girip kapatırdım. Henüz tümüyle giyinmemiş olan Sarah’ın bu davranışıma tepkisi öfke ile bağırmak olurdu. Elektrik maliyeti konusunda ne kadar açıklama yaparsam yapayım işe yaramıyor, giyinirken oyalanmaya devam ediyordu.

Bir keresinde öyle kızdı ki sobayı kapatınca bana vurdu. Onun bakış açısına göre oldukça kaba davranıyordum. Bir süre sonra bu işle başa çıkmak için otoriter ve kaba bir yöntem kullandığımı fark ettim. Bu çatışmayı çözmenin daha iyi bir yolu olmalıydı. Sorunu onunla tartıştım, o da bir çözüm bulamayınca banyoya koyduğu süre ölçeri beş dakikaya kurmayı ve süre ölçer çaldığında sobayı kapatmayı önerdim. Ne kadar zamanı olduğunu tam olarak bilme fikri hoşuna gitti, ama süre konusunda pazarlık etmek istedi. Sonunda beş buçuk dakikada anlaştık. Bu çözüm çok işe yaradı. O kapattığım için hiç şikayet etmedi. Aslında genellikle alarm çalmadan giyinmiş oluyor ve bana ‘Artık sobayı kapatabilirsin’ diyordu.’

Sonuçlarına katlanmasına izin vermek.. 

‘Sarah 4 yaşındayken birkaç hafta boyunca her gün yüzme dersi aldı. Eve döndüğümüzde mayosunu asmamasına ve yerde bırakmasına kızmaya başlamıştım. Mayosunu ve havlusunu genellikle ben asıyordum, ta ki bu işin onun sorumluluğu olduğunu ve hiç ıslak mayo giymek zorunda kalmadığı için kendisinin asmadığını fark edene kadar. Ona mayosunu asmazsa ertesi güne kadar kurumayacağını söyledim. Aldırmamış görünüyordu, ben de mayo ve havlusunun yığın halde yerde kalmasına göz yumdum. Ertesi gün mayo ve havlusunun ıslak olmasından rahatsız oldu. Bu olaydan sonra mayosunu ve havlusunu hep kendisi astı.

*Doğal sonuçların çok tehlikeli olduğu durumlar olabilir, küçük çocuğun caddeye koşması gibi, bu öneri bu tip durumlar için geçerli değildir. Güvenli ortamda değiştirmek istediğiniz davranışlar için geçerlidir.’

HENÜZ YORUM YOK

CEVAP VER