Cinsel eğitim bebeklikte başlar

2
1694

Anneysen ekibinin düzenlediği, ‘Cinsel Eğitim Bebeklikte Başlar’ konulu semineri Rayka Kumru’dan dinledim. Seminerde farklı yaş dönemlerinde çocuklardan beklentilerimiz, hangi davranışların normal olduğu, çocuğumuzla ne zaman ve nasıl konuşmamız gerektiği ve çevreden gelen bilgi akışı-mesajları üzerine konuştuk. Eğitimden sonra Rayka hanımın ‘Çocuklarda Cinsellik’ ebeveyn eğitimi ve çocuk eğitimi için kitabı da yayınlandı. (‘Beni de Bedenimi de Seviyorum’)

Cinsel eğitim ne zaman başlar? 

Cinsel eğitim, sözel olarak 2 yaşında başlar. Bundan önce de, ailenin tavırları, davranışları, yönlendirmeleri, çocuğun bedenine nasıl davranıldığı bile cinsel eğitimin temellerini atar.

Özellikle bebeklik döneminde, aileler bilinçli olmadan, çocuklara cinsellik, cinsiyet rolleri, sağlıklı ilişkiler ve kadınlık erkekliğe dair mesajlar verir.

Doğru bilgilerin ebeveynler tarafından paylaşılması ve cinselliğe dair mesajların bilinçli bir şekilde istenilen düzlemde verilmesi çocukların hem kendilerini korumaları, farkındalıkları ve ilerleyen yaşlarda sağlıklı ilişkiler kurabilmeleri açısından büyük önem taşır.

Cinsel sağlık eğitimi ve bilgilendirme hangi yaştan itibaren verilmeli?

Pek çok aile, çocuğa cinsellikten bahsedersem masumiyetini kaybedecek ya da konuşuklarımızı deneyecek endişesiyle çocuklara cinsel eğitim vermemekte.

Cinsel sağlık eğitimi herhangi bir yaşta verilebilir, ne kadar erken o kadar önemli çünkü çocuklar bilgileri en doğru şekilde ailelerinden almış olurlar. Çocuğumuza sağlıklı bilgiler verebilmek için de cinselliği nasıl anlatacağımıza önceden hazırlanmakta fayda var. Sorular geldiğinde eğer nasıl cevap vereceğiniz konusunda net değilseniz zaman isteyin, bir gün sonra araştırıp döneceğinizi söyleyin ve bilgi verin. Çünkü çocuk bu konuyu çok merak ediyorsa illa ki araştıracak ve yanlış bilgiler de edinebilir, en doğru bilgi her zaman sizde olacaktır.

cinsel eğitim

Eğitim nasıl başlar?

Bebeklikten itibaren bedene davranış önemli.

  • Bebeği severken veya yıkarken tüm bedenine eşit davranmalı. Cinsel organlara ne fazla ilgi ne de ilgisizlik.
  • 3-4 yaşlarda artık mahremiyeti çocuk anlayabilir. Bu yaşlarda çocuktan izin alma kavramı artık hayatımıza girebilir. ‘Şimdi poponu sileceğim tamam mı?’ gibi izin almak. İlk başta çocuk sen neden sordun ki diyebilir. Ama zamanla o da tuvalete girerken izin isteyecektir. Zamanla çocuğa gidecek mesaj; ‘Bu senin vücudün senin iznin olmadan hiç kimse (ben dahil) sana dokunamaz’ algısı oluşur…
  • Çocuğa anotomi anlatımı oldukça faydalı;  cinsel organlarının gerçek isimlerinin kullanılması önemli, cinsel organlara isim takılmamalı. ‘Bu senin özel bölgen ve senin iznin olmadan kimse dokunamaz.’ diyebilirsiniz. Cinsel organların gerçek ismini bilmesi istismarın önlenmesi açısından oldukça faydalı.

Çocuğun merak duygusunun hangi yaşta olursa olsun giderilmesi gerekiyor.

Unutmamak gerekiyor çocuk size bir soru ile geliyorsa bu sorunun yanıtlanmalı. Yaşına uygun olan içerik doğrultusunda. Çünkü eğer çocuk sorularının cevaplarını sizden alamazsa akranlarına sorabilir, intenetten araştırabilir ya da kendinden büyüklere sorabilir ki bunların hiçbirini tercih etmeyiz. Çocuk en doğru bilgiyi sizden alacaktır. Cinsellik konusunda en sağlam bilgiyi sizden alacaktır.

 Dokunma kuralları 

  • 2 yaşındaki çocuk için de 14 yaşındaki çocuk için de dokunma kuralları geçerli. Aslında bu konu bebeğin bedeninin bebeğe geri teslimi. Ben senin annen olabilirim ama ben bile bedenine dokunmadan önce izin almalıyım. Çocuk da annenin ya da babanın özel bölgelerine dokunamaz bilgisi verilmeli.
  • Akraba ziyaretlerinde çocuk zorla öptürülmemeli. Çocuktan öpmek için izin alınmalı. ‘Öpmek istemiyorsan öpmek zorunda değilsin.’

‘Anneciğim’ dememeli, çünkü anne sizsiniz, çocuk kendisi. Roller kesin ve net olmalı. Çocuğa çocukluk rolü dışında başka bir rol atfetmeye gerek yok.

‘Aşkım’ dememeli. Çünkü baba ortadan kalkıyor ve çocuk bu durumda partner oluyor. Aşk anne ve baba arasında olur, çocuk bunu anlamalı. Sevgi ve şevkat kaynağı anne veya babanın eşinden geliyor olmalı. Çocuğun gelecekte kuracağı özel ilişkileri de etkileyebilecek nitelikte önemli bir konu bu.

Farklı cinsiyette çocuğun tuvalete/banyoya girmesi ya da hangi yaştan itibaren girmemeli? 

Bu konuda kesin ve net kurallar yok, bu durum tamamen sizin sınırlarınıza bağlı. Siz ebeveyn olarak tuvalet-banyo yanlız yapmak istiyorsanız kapınızı kitleyebilirsiniz ya da tam tersi durumda açık da bırakabilirsiniz. Tamamen sizin ebeveynlik terchiniz. Aile nasıl davranıyorsa bu konuda öyle devam etmeli. 5 yaşına geldin artık girme derseniz çocuk bir şey mi oldu, ne değişti diye düşünebilir.

Çocuk kendi kendine yıkanabilir yaşa geldiğinde kendi yıkanmasına izin verebilirsiniz. İhtiyacın olduğunda beni çağır diyerek çocuğa alan yaratabilirsiniz.

Cinsellik medya ve şiddet

Çocuğun erken yaşta şiddet veya cinsellik içerikli yayınlara maruz kalmaması için anne babanın televizyon ve programlar konusunda seçici olması gerekiyor. Maalesef günümüzde pek çok dizide ve filmde istismar ve taciz konusunda içerikler mevcut. Diyelim ki; aniden çocuğunuzun görmesini istemediğiniz bir kadına şiddet sahnesi başladı. Kanalı değiştirebilirsiniz. Ama aynı zamanda bu bir öğreti anı olarak kullanılabilirsiniz.

  • Neden kanalı değiştirdin anne?
  • Bu içerik senin için uygun değil’
  • Neden uygun değil?
  • Çünkü burada gerçek hayatta olan ama aslında olmaması gereken şeyler gösteriliyor. Bu sağlıklı ilişkilerde olan bir şey değil. İnsanlar birbirlerine bu şekilde bağırmamalılar ya da birbirlerine istemedikleri şekilde dokunamazlar gibi açıklanabilir.

2 yaşında bir bebek masturbasyon yapıyorsa ne yapabiliriz?

  • Bebek neden yapıyor biraz onu anlamak lazım, ‘Dikkat çekmek için mi?’ tam olarak hangi anlarda tekrarlanıyor buna bakmalı.
  • Asla ‘aman yapma, oraya dokunulmaz’ sözleri söylenmemeli. Aşırı tepki  verilmemeli. Aşırı tepki verilirse çocukta beden=yasak algısı oluşuyor.
  • Çocuğun ihtiyacı nedir? Ortamda bir stres var mı bunu anlamak gerekiyor.
  • Bazen zorlu 2 yaş döneminde ebeveynler olarak çocuklara kuralcı yaklaşabiliyoruz. Çocuklar da tepkisel olarak ‘benim bedenim beni gör ‘ diye yapabiliyor.
  • Çocukla anne arasında bağ kopukluğu olabilir mi? buna dair bir tepki olabilir.

Diyelim ki 4-5 yaşlarında, masturbasyon konusu ile karşılaştınız. Çocuk salonda misafirlerin önünde yapuyor. Bu durumda şöyle diyebilirsiniz. ‘Bunu yapmanda bir sakınca yok, kendini iyi hissettiriyor olabilir ama sana anlatmıştım bu senin özel bölgen ve bunu sadece kendi özel alanında yapmalısın, kendi odanda. Misafirlerin önünde veya salonda yapman uygun değil.

Ergenlik öncesi dokunma kuralları, anatomi verilirse tüm konular ergenlikte tüm konular bir arada konuşulmamış olur.

Diyelim ki çocuk büyüdü, ergenlik dönemleri. Cinsellik içeren bir sahne var televizyonda.. Öpüşme ve çıplaklık gibi durumlarda da bunların ayıp olmadığı ama çocuklara uygun olmadığı söylenebilir. Eğer çocuk sorarsa; birbirine güven duyan iki yetişkinin birbirine sevgisini göstermek için, ona değer verdiği ve saygı duyduğu insanla yaptığı bir aktivite olarak nitelendirilebilir. Aşkın tanımını yapmak zor. Toplumda beni seviyorsa bana herşeyi yapabilir algısı çok var. Mesela bana vuruyor ama beni seviyor gibi. O yüzden cinsellik anlatılırken karşısındakine saygı duyma ve güvenme önemli..

Anne-baba arasında olan davranışlar yetişkinlere özel davranışlardır. Çocuk gelip annenin özel bölgelerine dokunmak isterse lütfen yapma, çünkü benim özel bölgem. Yapma ayıp yapılmazdan ziyade. Sana ne anlatmıştım insanların özel bölgesine dokunmadan önce onlardan izin alman gerekiyor. Ben sana soruyorum sen de bana sormalısın.

Çocuklar banyo sonrası çıplak evde koşuşturmak isteyebilir. 

Çocuk yazı özlemiş olabilir, kıştan ve giyinmekten sıkılmış olabilir. Çocuğun dokunma bedenini keşfetmeye ihtiyacı var. Temas ihtiyacı olabilir. Onun ihtiyacını anlayıp kabul edilebilecek hale getirmek önemli.

Cinsellikle ilgili herhangi bir konuyu anne veya baba konuşabilir. Hemcins olma gibi herhangi bir zorunluluk yok. Burada önemli olan rahat olan ebeveynin konuyu çocuğa anlatıyor olması. Anlatırken ebeveyn sıkılır veya utanırsa çocuğa da cinselliğin sıkılması utanılması gibi duyguları alıyor.

 Cinselliği anlatırken kullanabileceğiniz kitaplar;

cinsellik çocuk

2 YORUMLAR

CEVAP VER