Anadolu Masalları İçin Kitap Önerileri

0
1546

‘Masallar çocukları uyutmak, yetişkinleri uyandırmak içinmiş.’ der sevgili masal hocam Judith Liberman. Onunla çıktığım masal yolculuğuna önceki yazılarda yer vermiştim. Masal kitapları soranlar çok oldu, ama ben ağırlıklı olarak dinlediğim masalları anlatıyordum. Nihayet okumalardan sonra Anadolu Masalları kitapları..

Öncelikle şunu belirtmeliyim ki benim anlattığım masallarda kötü kalpli cadı, üvey anne, ölüm, dev, cüce vb öğeler mevcut. Ölüm bizim için ne kadar negatif bir durum değil mi? Ama çocukların ölümle ilişkisi bizim gibi değil. Böyle bir tecrübeleri de yok. Mesela kurdun büyük anneyi yemesi bize korkunç geliyor. Ama onlar için yenmek şu anda sevgi anlamına geliyor. Bu konuya şu yazıda yer vermiştim, dilerseniz bir göz atın.

Masal okumak, kitap okumak hepsi çok güzel ve yeri ayrı. Ama benim için masal anlatmanın yeri ise çok farklı. Masal anlatmak çocuğunuzla birebir gözgöze kurduğunuz bir iletişim. Bu iletişim sırasında onun zihninde canlandırdığınız gizli kralllığı gözlemleyebilmeniz mümkün. İşte bu yüzden masal anlatmak bence çok büyülü.

Avrupa masallarını çok sevsem de Doğu ve Anadolu masallarının cazibesi bambaşka. Anadolu masallarının her biri bizim topraklarımızdan bizim hislerimizden çıkan masallar. İşte bu masallar ve farklı masallarının versiyonlarından beslenen, bizim geleneğimiz ve topraklarımızla özdeşleşen masallar…

nazım_hikmet-sevdalı-bulut

Nazım Hikmet-Sevdalı Bulut

Eğer henüz okumadıysanız çocuğunuz için değil ama kendiniz için Sevdalı Bulut’u mutlaka okuyun. Bir Ayşe var kitapta çok seveni var; sevenlerinden biri de sevdalı bulut. Onu koruyan, gözeten, gözleyen.. Gün geliyor sevdalı bulut Ayşe’yi korumak için canını vermek zorunda kalıyor ve yeryüzüne yağmur oluup düşüyor. Ancak hayat nelere kadir ki, o damlalar birikiyor göl oluyor ve sevdalı bulut tekrar gözyüzüne çıkıyor.

Sevdalı bulut bir masaldan çok bir destan gibi, varoluş, gerçek dünyanın kaygıları yanında sımsıcak bir dostluk masalı. Ayrıca bence konusu itibarıyla okullarda su döngüsü için bile okutulabilecek nitelikte.

Kitabı Can Göknil resimlemiş ve harika olmuş. Masal sever miniklere 4 yaştan itibaren rahatlıkla anlatılabilir.

ahmet-ümit-masal-masal üstüne

Ahmet Ümit-Masal Masal İçinde:

Ahmet Ümit Masal Masal İçinde kitabındaki masalları annesinden dinlemiş, annesi ise bir masalcıdan. Masalın başkahramanı kibirli bir kral. Dünyanın en cömert insanının kendisi olduğuna inanıyor. Ama gün gelecek ki aslında dünyada ondan cömert insanlar olduğunu kavrayacak.

Kitapta masal masal içinde; Şapkacı, Müezzin, Demirci, Kuyumcu ve Köradam’ın masallarına misafir olup çıkıyorsunuz. Her biri o kadar muhteşem ki. Taa o çağlardan bu zamanlara çok fazla bir şey değişmediğini insanların duygularının, sahip olma arzularının, hırslarının, her şeyin hep aynı olduğunu da anlıyorsunuz.

Mesela kuyumcu masalında, emek sarf etmeden zenginliğe sahip olan kuyumcunun oğlunun hikayesine yolculuk var. Okuyunca insan emekle kazanılmışın nasıl değerli olduğunu tekrar anlıyor. Her bir masal bir mesaj veriyor, hem biz yetişkinlere hem de çocuklara. 4 yaş ve üzeri kısaltılarak anlatılabilir, okuma evresindekiler bölüm bölüm masalları okuyabilirler.

aykulak-metin-feyzioğlu

Yücel Feyzioğlu-Ayıkulak

Ayıkulak Doğu Anadolu ve Azerbaycan Masallarından oluşuyor. Kitaba da adını veren Ayıkulak’ın masalı ile başlıyor. Neden bir oğlana ayıkulak adı verilir, başına neler gelir, hangi maceralara atılır ve sonunda nasıl normal bir insan olur. Büyüleyici ve çok sürükleyici bir masal.

Sonra sırasıyla Ceyhun’un masalı, tembel Usta Nezer’in hikayesini, Masalların Yoluyla, Cırttan ile Dev, Altın olmak isteyen manda pisliği, Melik Mehmet ile beklenen elmanın yolu masallarına tanık olabilirsiniz. 4 yaş ve üzeri masal sever miniklere anlatılabilir.

Billur Köşk Masalları

Tahir Alangu-Billur Köşk Masalları

M.E.B. 100 Temel Eser Listesinde yer alan, Tahir Alangu’nun Anadolu masallarından derlediği Billur Köşk’teki masalların hepsini okumadıysak da, birini, üçünü, beşini mutlaka dinlemişizdir büyüklerimizden. Bir sultan, bir şehzade, neci olursa olsun bir genç vardır o masallarda. Büyük sorunlarla uğraşır, devlerle, perilerle boğuşur, sonunda ulaşır muradına.

İstanbul Padişahının kızı, Yemen Padişahının oğluyla didişir, erkek gibi yetiştirilen sultan sonunda devlerin ilenciyle şehzade olur, Alicengiz oyununu öğrenen genç darı olur, kendisini yemek isteyen ustası tavuk olunca da bir sansara dönüşür alt eder onu, öyle sabırlıdır ki bir genç kız, sabır taşını bile çatlatır…

Birbirinden güzel on dört masalın yer aldığı kitabın sonunda, Alangu’nun bir açıklama yazısı ve masalda geçen kimi sözcüklerin açıklandığı Küçük Sözlük de yer alıyor.

Mesela Alicengiz oyununun nereden geldiğiniz bu kitapla öğrendim. 14 Masal kısa değil uzun, okuyup çocuklara biraz da kısaltarak anlatılabilir.

Anadolu Masallarını okudukça, Şahmeran’a, Zümrüdüanka kuşuna daha çok yaklaşıyor insan. Çocuklarından önce kendi hayal gücü ve ufku genişliyor…

Biz masalları bazen yaşıyor bazen anlatıyoruz. İzlemek istediğimizde de mesela Prenses Kaguya Masalı’nı izliyoruz.

Unutmadan, kitap çıkınca paylaştığım Masal Terapi kitabı var; Judith Liberman’ın. Mutlaka kütüphanenizde bulunmalı. Bu kitapta da kısa kısa masallar yer alıyor; anlamlı mesajları yerini bulan. Bunları da çocuklarınıza rahatlıkla anlatabilirsiniz.

Masalla kalın, masalla kalalım:)

HENÜZ YORUM YOK

CEVAP VER