Montessori Eğitim Yaklaşımı Nedir? Nasıl Verilir?

0
1055
Cemre doğduğunda İzmir’de Montessori metodu hakkında okumaya başlamıştım. Tam o sırada tesadüfen Montessori Derneğinden Dr. Ayla Şen’in verdigi 0-3 yaş için olan eğitime online olarak katılma şansım oldu. Yazı bu eğitimden aldığım notları içermektedir.
Montessori 1800’lerin sonunda İtalyada yasamış ilk kadın doktor ve pedagog/antropoloji profesörü. Montessori eğitim metodu ise kendisinin geliştirdiği bir metod.
montessori5
Öncelikle engelli çocuklar üzerinde yaptığı pedagoji çalısmalarını daha sonra diğer çocuklar üzerinde de deneyerek başarılı olmuş ve bu egitim metodunun temellerini atmış.
Montessorinin eğitiminin ana teması ‘çocuğa saygı’ ve ‘özgürlük’. Öğretmek yerine onların öğrenmesine destek olmak var. Montessoriye göre her çocuk özeldir ve tektir. Her çocuk kendi bireysel öğrenme hızına göre öğrenir.
Montessori_Class6
Örneğin çogu zaman çocukların veya bebeklerin yanında anlamadıklarını düşünerek onlar hakkında konuşuruz, bu eğitim metodu (belki de felsefe demek daha doğru olur); doğdukları andan itibaren hattaanne karnında bebeklerin duyduklarını, anladıklarını ve hissettiklerini söyler. Bu nedenle ilk andan itibaren onlara bir birey gibi davranılmalıdır.
Montessori aslında birçok eğitim metodu ile benzer unsurlar içeriyor. Özellikle son donemde çocuklarımıza verdigimiz sonsuz özgürlük, özgüven patlaması ve pohpohlama dünyasının ise epeyce dışında. Çocuğa ve onun isteklerine ilk doğduğu andan itibaren saygı duyarak, bizim kendi ezberlediğimiz sistematik egitim sistemine sıkıştırmadan gelişimine destek vermek gerekiyor.
‘Öğrenmeyi destekleyen’ Rolü…
Bu metodda eğitmen olsun ebeveyn olsun fark etmez, bu kişi ‘öğrenmeyi destekleyen’ rolünde öğreten değil. Bugünkü klasik eğitim yaklaşımından bu noktada ciddi bir şekilde farklılaşıyor.
Çocuklar anne karnından itibaren öğrenirler, önce kendi odasını ve sonra da evin diğer odalarını keşfederler. Herkes kendi evinde fark etmiştir bebekler kendi oyuncaklarından ziyade evde kendi keşfettikleri nesnelerle oynamak isterler. Oyuncaklardan çok, örneğin kapının kapanmasını engelleyen bir kapı tutucu, bir cd kabı veya bir kaşık bebeklerin ilgisini çeker. Aldığımız renkli birçok elektronik oyuncak aslında onlar için çok da önemli değildir. Bebek beyni düz bir mantıkla çalışır, ifadelerinizdeki ‘yapma’ kelimesindeki ma olumsuz ekini algılamaz.
Montessori’ye göre bebek odası nasıl düzenlenmeli? 
Bebek odaları hazırlarız süslü püslü karman corman, üst üste, sepetler dolusu oyuncaklar, ingilizce şarkılar söyleyen oyuncaklar görürüz. Dolaplarına bakarız çocuğun kendi boyu seviyesinde hiçbir şeye erişememektedir. Çocuk biraz büyüdüğünde kendi kıyafetini alma şansına sahip değildir. Halbuki çocuk odasının kendi kendine zaman geçirebileceği, kendine ait masası sandalyesi, su bardağı, erişebilecegi bir dolap olan bir yer olmalıdır ki onun odası olsun. İyi ki İkea var aşağıdaki sandalye masayı orada bulabilirsiniz.
montessori6
Çocuklar düzen ve sadeliği severler. Odalarının da bu sekilde düzenlenmesi gerekir. Dolabı ayakkabıları, montu, boyunun kendi seviyesinde olmalı ki, çocuk bunları deneyerek her seferinde yavaş yavaş kendi kendine giyinmeyi öğrensin.
Çocuğun özgürlük alanını kısıtlamama…
Oyun parkları, çitli alanlar, parmaklıklı bebek yatakları çocukların özgürlük alanlarını kısıtlar. Bu nedenle uzun süreli içlerinde bırakılmamalıdır diyor bu metod, kısa süreli ihtiyaçlar için elbette kullanılabilir. Mümkünse yer yatağına geçin diyor. Bu yolla çocuk yatağına kendi gidebilir, uyanınca kalkabilir, bayoda lavaboya uzanabileceği bir basamak varsa yüzünü yıkayabilir. Açıkcası diğerlerini çok kullanmasam da parmaklıklı yatak kullanıyoruz biz, çocuğun gece uyanıp evde dolanması, bir yere çarpıp düşmesi gibi konular beni rahatsız ediyor.
Dünyaya ve hayvanlara saygıyı öğrenmesi için örneğin evinizdeki hayvanın bakımı ile ilgili ufak sorumluklar verebilirsiniz; örneğin evdeki balığın yeminin verilmesi gibi. Bu sorumluluk duygusu onu geliştirecektir.
Özellikle 1,5-2 yas civarı çocuklar istemediğimiz davranışları tekrarlayabiliyorlar. Bu gibi konular ile karşılaşınca sakin ama kararlı bir şekilde bu davranışı onaylamadığınızı belirtmenizde fayda var tabi ilk baslarda pek dinlemiyorlar ama kararlı olduğunuzda, zaman içerisinde oturuyor.
Bu felsefeye göre yavaş yavaş kendi yemeğini yemeyi öğrenen bir çocuk artık kendine yetecek kadar yemeyi bilir, yiyebileceği kadar yer ve fazlasını bırakır. Aslında bunu bizim doktorumuz da hep söyler, biraz yedi, artık yemiyor mu demek ki doydu bırakın der. Ama tabi bunu yapmak da, yaptırmak da pek kolay olmayabiliyor.
Montessori metodu ile çocuğunuzla oynamak ve evde okul öncesi eğitim vermek isterseniz Nurturia gibi sitelere üye olabilirsiniz. Bu tip sitelerde gruplara üye olarak oyun önerileri keşfedebilirsiniz.
Bu felsefe yavaş yavaş anaokullarında yayılmaya başlamış. Bu yıl Nisan icin epeyce okul gezdim. Öz bakım konusunda epeyce hassastılar, çocuğun kendi bakımını kendi yapması için fırsat yaratıyorlardı. Bu çok hoşuma gitti.
Montessori felsefesini birebir hayata alıp uygulamak veya uygulatmak pek kolay değil elbette. Bu yazıda ben gündelik hayattan örnekler ile anlatmaya çalıştım. Bu felsefe hakkında daha çok okumak isterseniz buraya, bu felsefe doğrultusunda oyuncakları görmek isterseniz buraya bakabilirsiniz.
Biz evebeynler içgüdüsel olarak bunların bazılarını yapıyoruz. Ama çocuğa saygı duymak ve ona öğrenmesi icin özgürlük alanı bırakma konusunun gündemde olması güzel. Bu yazıyı okuduktan sonra yapılabilecekler diye bir liste yaptım aşağıda görebilirsiniz. Tabi tercih ederseniz.
Öneriler;
  • Çocuğunuzun kullanmadığı fazla oyuncakları kaldırın
  • Çocuğunuzun odasını sadeleştirin.
  • Oyuncakları çocukların erişebileceği raflara yerleştirin
  • Raflarda benzer oyuncaklar olsun ki çocuk da hangi oyuncaği nereye koyacağını yani sınıflandırmayı öğrensin
  • Odada kendi boyunda bir ayna, masa, sandalye, kendi suyunu alabileceği plastik bir sürahi ve bardak olsun
  • Çocuğunuza kendi kendine giyinmeyi öğrenmesi icin fırsat ve zaman verin, çabuk olsun diye tüm bunları kendiniz yapmayın. Öz bakım denen bu konudaki gelişim cocuğunuzun en önemli gelişim alanlarından biridir. Evet bunları biraz yavaş yapacaktır, örneğin evden çıkmadan yarım saat önce ona hazırlanmamız gerekiyor; ‘anne giyiniyor hadi sen de giyin’ derseniz o sürede halledecektir ayakkabı giyme isini.
  • Çocuğunuza kendi yemek yemesi icin fırsat verin, dökecektir, bırakın döksün ve etraf biraz kirlensin, zamanla öğrenecektir hem de sizin şaşıracağınız bir hızla.
  • Bir oyuncak aldığınızda nasıl oynanacağını öğretmeyin. Denemesine ve keşfetmesine izin verin, eğer sizden yardım isterse destek olun
  • Bununla böyle oynanır demeyin istediği oyuncaklar istediği sekilde oynamasına izin verin
  • Ve önemlisi tabi tehlikeli maddeler olmadıkça bırakın neyle oynayacağına kendi karar versin.

HENÜZ YORUM YOK

CEVAP VER